معرفی رشته علم اطلاعات و دانش شناسی

همانگونه که هر رشته‌ای دارای مفاهیم بنیادی و کانونی است به عنوان مثال مفهوم کانونی رشته ریاضی “محاسبه” است و همینطور رشته‌های دیگر، مفهوم کانونی رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی نیز “اطلاعات” است. شاید این سوال را بپرسید که چرا اطلاعات؟ اول اینکه اطلاعات مفهوم کانونی هیچ رشته‌ای نبوده و دوم اینکه چون مفهوم کانونی هیچ رشته‌ای نبوده، کلید حل مشکل برای هر رشته‌ای است.

علم اطلاعات ایجاد شده تا مسیر دسترسی به اطلاعات را برای متخصصان رشته‌های دیگر تسهیل کند، به عبارت دیگر استفاده بهینه از اطلاعات با حداقل دشواری. تمام روش‌هایی که در رشته ما ابداع می‌شوند یا کنار گذاشته می‌شوند با همین  هدف هستند. دانشجویان این رشته برای به درستی دنبال کردن این هدف و رفع نیازهای اطلاعاتی کاربران نیازمند آموزش‌هایی هستند که بتوانند این مشکل را حل کنند بنابراین جای سوال نیست که چرا چنین رشته‌ای در بسیاری از دانشگاه‌ها هم اکنون آموزش داده می‌شود.

این رشته مانند هر رشته‌ دیگری نیازمند محل استقرار است برای مثال کتابخانه را می‌توان نام برد. این سازمان که ما آن را با نام کتابخانه می‌شناسیم مانند هر سازمان دیگری نیازمند تشکیلات اداری است و در چارچوب  این تشکیلات اداری بخش‌های مختلفی وجود دارد  از جمله بخش مرجع، بخش امانت، فهرستویسی و … .

با گسترش فناوری‌ فرصت‌های شغلی زیادی در اختیار متخصصان علم اطلاعات قرار می‌گیرد از جمله: متخصص پایگاه‌های اطلاعاتی،آرشیویست منابع دیجیتال، معمار اطلاعات، مدیریت مجموعه‌های دیجیتال، کتابدار فناوری‌های نوظهور، متخصص اطلاعات پژوهشی، مدیر منابع و ارتباطات علمی و … .

دکتر یزدان منصوریان دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه خوارزمی، در مقاله‌ای با عنوان صد جستار بنیادی در کتابداری و اطلاع‌رسانی مبانی رشته را اینگونه بیان می‌کنند: شناسایی و گزینش منابع، مجموعه سازی، سازماندهی منابع اطلاعاتی، مرجع شناسی و خدمات مرجع، اشاعه اطلاعات، مدیریت کتابخانه، ساختمان و تجهیزات کتابخانه، آموزش کاربران، ذخیره و بازیابی اطلاعات.

در حال حاضر این رشته در دانشگاه خوارزمی و ۱۸ دانشگاه سراسر کشور دایر است و تا مقطع دکتری امکان ادامه تحصیل فراهم است.

 

نویسنده نوشته: نگار زرگر

دانشجوی کارشناسی علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه خوارزمی و دبیر انجمن علمی دانشجویی علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه خوارزمی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *